Communicatie
Q&A
Wie is Departement omgeving?
Departement omgeving:
- Voor persvragen: Ann Heylens: [email protected]
- Voor vragen vanuit burgers: [email protected]
- Voor de betrokken besturen en organisaties (zoals de school) ikv de hotspotwerking: Bart Van der Auwera: [email protected]
Wordt de PFAS-vervuiling gestopt?
Departement omgeving:
- Eerst brengen we in kaart wat de actuele vervuilingssituatie is. Dit willen we graag tegen de zomer, ten laatste dit jaar, rond hebben.
- Indien nodig worden maatregelen getroffen. Deze kunnen ook al tussentijds genomen worden, als de resultaten van de onderzoeken onrustwekkend zijn.
- Er volgt ook een iteratief proces richting vergunningverlening en handhaving.
- Tegelijkertijd wordt ook de historische verontreiniging in kaart gebracht. Dit zal wat meer tijd in beslag nemen. We hopen dat we hier begin volgend jaar al meer zicht hebben op welke zones rond de Molenbeek welke concentraties PFAS hebben.
- Hierna wordt er bepaald hoe/waar er wordt gesaneerd en wie dit moet opnemen.
Wat is VITO?
VITO:
- VITO is de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. VITO is een van de vier Strategische Onderzoekscentra (SOC’s) in Vlaanderen. VITO werkt ondermeer rond PFAS door onderzoek te doen naar hoe deze stoffen opgespoord, gemeten en verwijderd kunnen worden uit bodem, water en afvalstromen. Zowel overheden als bedrijven doen hiervoor een beroep op VITO.
Wat liep er precies fout bij de analyse van de stalen?
VITO:
- Als we PFAS willen meten, dan moeten we eerst nagaan waar dat PFAS zich bevindt. De meetmethodes voor bodem, lucht, water en stofstalen zijn immers verschillend. De concentraties in stofstalen zijn echter dermate klein dat in het laboratorium de concentraties van referentie en ijkstoffen moet aangepast worden aan deze lagere hoeveelheden. Aan het einde van de rit, moet er wel rekening gehouden worden met die aanpassing. Deze aanpassing moet door een mens doorgevoerd worden in een rekentabel. Dat is niet gebeurd waardoor het resultaat niet correct was en een factor 10 te hoog werd genoteerd. Ondanks het feit dat er controlemechanismen ingezet worden, is de fout niet tijdig ontdekt. Dit is nu ook onderwerp van een diepgaand onderzoek bij VITO.
Hoe kan je dezelfde conclusie aanhouden met andere resultaten?
VITO:
- De eerste resultaten toonden aan dat de concentraties in de school niet de oorzaak kunnen zijn van de verhoogde PFAS-waarden in het bloed van de geteste kinderen. De concentraties zijn nu tien keer lager en de aanpassing van de cijfers heeft dus geen impact op de eindconclusie.
Komt er nog onderzoek?
VITO:
- VITO heeft voorgesteld om het onderzoek over te doen met nog een extra externe controle, maar die beslissing ligt bij het departement Zorg. Randopmerking daarbij is dat een nieuw onderzoek, sowieso nieuwe resultaten zal opleveren en dat die sowieso niet dezelfde zullen zijn als het eerste onderzoek al zullen ze vermoedelijk wel in de lijn liggen van het laatste, gereviseerde rapport. Het onderzoek overdoen met de stalen die genomen zijn, is geen optie omdat er te weinig stofstaal over is.
Op basis waarvan werd beslist om de resultaten opnieuw te bekijken?
VITO:
- Nadat het rapport werd ingediend, ging een van onze wetenschappers uit interesse doorheen elke stap van het rekenproces in zowel de stof- als bodemstalen. Daardoor is de fout in de berekening naar boven gekomen.
Wat is het besluit uit het rapport?
VITO:
- De eerste resultaten toonden aan dat de concentraties in de school niet de oorzaak kunnen zijn van de verhoogde PFAS-waarden in het bloed van de geteste kinderen. Dat was immers de vraag waardoor VITO in de school is komen meten. De concentraties zijn nu tien keer lager en de aanpassing van de cijfers heeft dus geen impact op de eindconclusie.
Welke bureaus voeren de metingen uit? Van wie krijgen deze bureaus de erkenning?
VITO:
- De metingen van stofmonsters worden niet routinematig uitgevoerd door de erkende laboratoria. Voor zover bekend beschikken slechts enkele universitaire laboratoria over zowel de technische apparatuur als de gespecialiseerde expertise om stofmonsters te analyseren.
- Deze universitaire laboratoria vallen echter niet onder het bestaande erkenningssysteem dat van toepassing is op andere milieumonsters. Daardoor beschikken zij in veel gevallen ook niet over een formeel kwaliteits- of erkenningskader zoals dat bij erkende milieulaboratoria en VITO gebruikelijk is.
Welke invloed heeft het meten na een weekend? Er werd net grondig gepoetst.
VITO:
- De klassen waren volop in gebruik toen we de metingen hebben uitgevoerd. De kinderen waren ook al binnen en buiten geweest (speeltijd). (De plaats met de hoogste concentraties (klas 3) was al langere tijd niet gepoetst)
Welke stappen worden gezet om de bron van Bisphenol A en de brandvertrager op te sporen?
VITO:
- De concentraties die gevonden zijn, zijn laag. Een aantal producten/electronica kunnen mogelijke bron zijn. VITO heeft eerder voorgesteld om langs te komen en dit nog meer in detail met de directie te bekijken.
Kan VITO onafhankelijk werken van het departement aangezien jullie beiden voor Vlaanderen werken.
VITO:
- VITO kan alleen maar werken als onafhankelijkheid gegarandeerd is. VITO werkt op basis van wetenschappelijk onderzoek en advies wordt altijd wetenschappelijk onderbouwd. VITO levert cijfergegevens af, maar vormt niet het beleid. Het zijn de overheden die bepalen wat ze met de cijfergegevens en de daaruit volgende conclusies doen.
Wie is departement zorg?
Departement zorg:
- De Vlaamse administratie met o.a. als taak advies te geven over en in te grijpen bij (milieu)gezondheidsrisico’s voor de bevolking. M.b.t. het stofonderzoek in de basisschool Serafijn is het Departement Zorg de opdrachtgever.
Is er op dit ogenblik een gezondheidsrisico voor het personeel en de kinderen van Serafijn?
Departement zorg:
- De conclusie van deze studie is dat de risico’s om in de school blootgesteld te worden aan pfas en dus pfas in het lichaam op te nemen, laag zijn. Deze risico kunnen nog verder verlaagd worden door standaard basishygiëne maatregelen te nemen in de school, niet anders dan andere scholen dat doen in geheel Vlaanderen. Aanwezig zijn op de school is niet meer risicovol dan op andere plaatse in Vlaanderen. Men leert de kinderen aan hun handen te wassen, met kuist regelmatig met nat (en men vergeet daarbij niet af en toe de meer onbereikbare plekken mee te nemen).
Kunnen de kinderen en medewerkers nog leidingwater gebruiken?
Departement zorg:
- Ja, leidingwater in heel Vlaanderen wordt streng gecontroleerd en is in heel Vlaanderen veilig en gezond voor consumptie;
Wie bepaalt de norm van het leidingwater/ bodem?
Departement zorg:
- De vlaamse overheid
Kan er een bredere studie komen op plekken in Ronse waar jongere kinderen komen?
Departement zorg:
- Er zijn verschillende omgevingsonderzoeken aan de gang in Ronse en in de schoolomgeving, zoals het bodemonderzoek, luchtdepositiemetingen, emissie-onderzoek en onderzoek van de provincie van de vervuiling van de beek
Wordt de PFAS-vervuiling gestopt?
Departement zorg:
- PFAS zijn alomtegenwoordig. Er zijn initiatieven om tot een uitfasering te komen op Europees niveau. In Ronse wordt via de omgevingsonderzoeken in kaart gebracht wat de bronnen voor pfas in de omgeving zijn zodat daar op kan worden ingegrepen.
Wat zijn de vervolgstappen voor Vlaanderen en binnen welk tijdspad?
Departement zorg:
- We volgen het lopende milieuonderzoek verder op. Hier zal cf. de afspraken het lokaal bestuur mee in de werkgroep zitten die dit opvolgt.
Waarom gebeuren geen bloedafnames bij kinderen?
Departement zorg:
- Bloedafnames bieden te weinig nuttige inzichten om nadien acties te kunnen doen of adviezen te kunnen geven. Een uitgebreide motivatie om geen bloedonderzoeken te doen staat op : https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/aanwezigheid-van-pfas-in-de-mens
Vanaf wanneer kunnen we naar conclusies uitkijken?
Departement zorg:
- De conclusies van dit onderzoek staan in het rapport, dit zal online beschikbaar zijn op dinsdag 17 maart in de voormiddag.
Kloppen de noregretzones?
Departement zorg:
- De no regretzones zijn gebaseerd op onderzoeken naar pfas in de omgeving en zijn per defintie ook voorzorgsmaatregelen op basis van weinig of onvolledige informatie. Als bijkomende onderzoeken in de omgeving risico’s blootleggen of weerleggen, kunnen de no regretzones herzien worden.
Wat gebeurt nu, na de metingen voor de school?
Departement zorg:
- Er zijn verschillende omgevingsonderzoeken aan de gang in Ronse en in de schoolomgeving, zoals het bodemonderzoek, luchtdepositiemetingen en onderzoek van de provincie van de vervuiling van de beek. We blijven deze metingen verder opvolgen – hierbij werken de beide Departement Omgeving en Zorg, alsook de OVAM, VMM, de provincie en het lokaal bestuur nauw samen.